Dag 8: Ergens in Portugal

Ik ben om 6:00 uur wakker en sta om 7:00 uur op. Het is nog koud buiten, dus zoek ik de zon op en besluit ik het keukenraam dat in de ochtendzon ligt schoon te maken. Om 9:00 uur cirkelen en ontbijten we.
Aan de keukentafel ontstaat een intens gesprek. Sophia deelt mee dat ze gaat vertrekken. Er zijn de afgelopen tijd wat irritaties opgekomen en er zit een hele geschiedenis achter. Het is geen spontane actie, maar een weloverwogen en goed doorvoeld besluit. Ondanks dat er al die tijd transparantie over was, roept het bij iedereen een gevoel van verslagenheid op.
Het fijne van alles met elkaar delen in de cirkel is dat werkelijk alles op tafel mag komen. Ieder heeft zijn eigen perikelen en problemen en alles wordt gedeeld. Het is ongelooflijk hoe er binnen een paar dagen zo’n hechte connectie ontstaat. Binnen de cirkel is er vertrouwen en wat in de cirkel gedeeld wordt, blijft binnen de cirkel. Ook buiten de cirkel worden gevoelens en gedachten geuit. Er wordt nauwgezet op gelet dat het niet uitmondt in praten over een ander of geroddel. Als iemand dat gevoel krijgt, wordt het direct geuit en checkt iedereen bij zichzelf in. Zo voorzien we elkaar van feedback en houden we de connectie zuiver. Ondanks de zwaarte van de situatie ben ik dankbaar dat ik deel mag uitmaken van dit proces.
Rudrigo herinnert ons aan mijn droom van afgelopen nacht, waarin Sophia afscheid nam. In de droom gaven Sophia, Rudrigo en ik elkaar een afscheidsknuffel — en alleen Honey was als hond aanwezig. Het was al bekend dat Sophia in augustus zou weggaan, maar het gebeurt nu een dikke week vrij onverwacht eerder. Wat de droom nóg specialer maakt: Honey was er vanochtend inderdaad niet! Ze is teruggelopen naar haar baasjes, vermoedelijk om te eten, en zal nu waarschijnlijk gevangen gehouden worden.

’s Avonds gaan we naar Dornes, wat we al eerder hadden gepland. We lopen zo’n 3 kilometer om bij de oude toren van de Tempeliers naar een lichtspel te kijken dat de legende toont over de toren, de kerk en Dornes zelf. Het is alleen in het donker goed te zien. Het is een heerlijke avond en heel fijn om even uit het energieveld te stappen. Bij de toren maken we wat foto’s en neemt de luchtigheid weer toe; we dollen wat met elkaar.

Daarna lopen we weer terug. Gedrieën, met nu ook nog maar drie honden, want Honey is nog niet terug. Het laatste stuk gaat door het bos en ik schijn met mijn lampje op de grond voor mij. Rudrigo wil weten of ik zonder bang ben, want ik heb angst in het bos en angst in het donker. Maar nee: als ik in gezelschap ben, is dat geen probleem. Het licht heb ik nodig om niet te zwikken. Rudrigo vraagt of ik een stuk alleen wil lopen. “Het kan ook een andere keer,” zegt hij. “Nee,” antwoord ik, “dan nu meteen.”
Ik besluit voorop te lopen en zij blijven een stuk achter mij. Eerst hoor ik hun voetstappen en lopen de honden nog met mij op. Maar dan verstommen de voetstappen en lopen de honden ook terug naar de mannen. Alleen Pipoquina blijft bij mij. Leuk, haar gezelschap, maar ze is nauwelijks groter dan een konijn en zou voor een gevaarlijk dier gewoon het voorgerecht zijn en ik het hoofdgerecht. Nee, ik mag deze gedachte laten gaan en aanwezigheid oefenen. Ik vind het eng, maar paniek ken ik niet, gelukkig. Dan hoor ik het getrippel van een dier achter mij: het is Tink, fijn. Op een gegeven moment weet ik niet of ik rechtsaf moet en vind ik het ook wel mooi geweest. Ik wacht op de mannen en samen lopen we naar huis.
Zoals altijd sluiten we de avond met een cirkel. Ik geniet van de stukjes watermeloen die vermoedelijk Rudrigo heeft meegenomen. We voelen allemaal wat zwaarte en hopen dat de dag van morgen er weer anders uit zal zien.

Dag 7: Ergens in Portugal

Vandaag is een rustige dag. We beginnen ’s ochtends met een ontbijt en een cirkel. Daarna bespreken we hoe het schoonmaken in een community op een fijne en goede manier geregeld kan worden. De rest van de middag breng ik door op de veranda, waar ik wat video’s beluister op mijn telefoon. Ook maken Sophia en ik samen heerlijke chocoladebonbons.

Om 18:30 uur vertrekken we met z’n vieren. De mannen zetten we onderweg af, want zij hebben een andere meeting. Sophia en ik gaan samen met Pipoquina naar een potluck met cirkel. De twee honden van Leigh blijven thuis, maar de hond van de buren loopt enthousiast achter ons aan over het ongeasfalteerde, hobbelige bospad. Om te voorkomen dat ze straks de drukke weg op rent, nemen we haar uiteindelijk maar mee in de auto; zij mag later met de mannen mee.

Het adres waar we arriveren is een prachtig mooie plek. De dochter des huizes leidt de avond. De stoelen staan al klaar in een grote kring. We beginnen met een geleide meditatie — wat eerlijk gezegd niet helemaal mijn ding is — en bespreken daarna een bepaald thema. In het midden ligt een talking stick, die gepakt wordt door degene die het woord wil nemen. Daarna is het tijd voor het heerlijke eten.

Het gezelschap is divers: een ouder Nederlands echtpaar, twee Nederlandse mannen, de Portugese gastvrouw met haar dochter en een vriendin, en Sophia en ik.
In de loop van de avond steekt er een frisse wind op en wordt het behoorlijk koud. In het donker staan we bij de tafel vol lekkers te eten en te kletsen. Ik heb een heel fijn gesprek met de gastvrouw, die ik erg sympathiek vind. Toch ben ik er niet rouwig om wanneer Sophia voorstelt om naar huis te gaan.
Kort nadat we thuis zijn, komen ook de mannen te voet aan. We sluiten deze fijne dag af met onze gebruikelijke cirkel.

Dag 5: Ergens in Portugal

Ik word vannacht verschillende keren wakker — om precies te zijn drie keer — en elke keer is er een droom. Bij het wakker worden kan ik niet de hele droom terughalen, maar wel duidelijke impressies. Na de ochtendcirkel bespreken we de eerste twee dromen. Ik sta er echt van te kijken wat we er allemaal uit kunnen halen en hoe het past bij de thema’s die me bezighouden!
Terwijl Rudrigo ’s ochtends aan het werk is, maak ik het gastenverblijf wat schoon. Daarna duik ik de keuken in om een kikkererwtencurry voor de lunch te bereiden, waarbij Leigh me gezellig helpt. Na het eten probeer ik even te slapen, maar dat lukt niet. In plaats daarvan werk ik mijn Polarsteps bij en haak ik wat.
Om 17:00 uur gaan Leigh, Rudrigo en ik op pad voor een wandeling naar de rivier.

We willen een strandje opzoeken waar je makkelijk kunt zwemmen, maar daar is het behoorlijk druk. We besluiten door te lopen naar ‘ons’ vertrouwde plekje, nemen een heerlijke duik en lopen daarna via het bos weer terug.Leigh en Rudrigo zijn benieuwd waar ik gisteren precies verdwaald ben, maar ik zou het echt niet meer weten! Het lopen gaat me verrassend goed af: mijn energie is helemaal terug en de wandeling door de bergen kost me nauwelijks moeite.
Eenmaal terug eten we wat fruit met yoghurt en doen we weer een cirkel in de fijne bovenzaal. We trekken ook weer een kaart. Waar ik gisteren nog de kaart ‘Stress’ trok, trek ik vandaag ‘Possibilities’. Daar ben ik ontzettend blij mee!

Met gezonde tegenzin ga ik naar bed — ik wil eigenlijk niet dat deze fijne dag voorbij is. Maar eenmaal in bed val ik toch snel in slaap.

Dag 4 – Ergens in Portugal

De ochtend begint weer met een cirkel. Daarna wandel ik samen met Sophia en Rudrigo naar de rivier om te zwemmen. Het is een flinke wandeling in de warme zon, met behoorlijk wat stijgingen en dalingen. De vier honden gaan gezellig mee: Tink en Belbel van Leigh, Pipokinha, én Honny, de hond van de buren die besloten heeft niet meer bij haar eigen baasjes te wonen omdat ze het bij Rudrigo veel fijner vindt.
Eenmaal aangekomen klimmen we de helling af naar een aanlegsteiger. Er is verder wijd en zijd niemand. Aan de overkant van het blauwgroene, heldere water ligt het pittoreske stadje Dornes met de markante oude toren van de Tempeliers. Ik geniet volop van het uitzicht en het hier zijn: behalve het stadje is er alleen maar natuur om ons heen.

Wanneer Rudrigo en Sophia besluiten terug te gaan, voel ik dat ik de uitdaging aan wil gaan: alleen daar achterblijven én alleen de weg terugzoeken door het bos. Navigeren is voor mij een dingetje en het bos vind ik snel eng — ik ben altijd bang voor grote dieren. Maar ik weet dat het veilig is en wil mezelf bewijzen. Nadat ze vertrokken zijn, neem ik nog een duik vlak bij de oever en ga dan op pad.

Ik besluit de route door het bos te nemen die ik vorig jaar een paar keer met Rudrigo heb gelopen. Het is een vriendelijk bos: de eucalyptus- en mimosabomen met hun lichtgrijze gloed lijken in niets op de donkere dennenbossen thuis. Ik weet dat het helpt om geen angst of doemscenario’s toe te laten in mijn hoofd. Soms is het pad bijna verdwenen door een storm van afgelopen winter, maar ik spreek mezelf moed in.

Totdat ik écht niet meer op de juiste weg zit. Verdwaald, of course.
Ik struin door het bos om het pad te hervinden, maar kom er niet uit. Inmiddels is mijn energiepeil gedaald naar nul en ik sterf van de honger. Doornstruiken krassen langs mijn armen en benen. En dan gebeurt er iets geks: ineens is het bos geen probleem meer en het verdwaald zijn ook niet. De honger is zó aanwezig dat de angst volledig verdwijnt!
Ik wil op Google Maps zoeken, maar hoe vind je de weg naar een huis in the middle of nowhere zonder adres? Ineens schiet me te binnen dat er bij foto’s vaak locatiegegevens staan. Ik zoek een foto op die ik bij het huis heb gemaakt en jawel: er staat een adres bij! Na nog een stukje door het struikgewas sta ik weer op het juiste pad. Oef.

Eenmaal thuis douche ik en geniet ik van een heerlijke linzenschotel die Rudrigo heeft gemaakt. Maar na het eten knap ik niet echt op. Mijn energie blijft laag. Wanneer Rudrigo rond 19:00 uur Sophia’s auto weg wil brengen en 5 kilometer terug wil lopen, wil ik graag mee. Maar is dat slim? Ik ga eerst even op bed liggen en val meteen in slaap. Puur vermoeidheid dus. Ik blijf de rest van de middag en avond lekker op de veranda met mijn haakwerk.
Voor het slapengaan doen we weer een cirkel. Sophia legt me uit hoe ik dromen beter kan onthouden: spreek voor het slapen de intentie uit dat je ze wilt onthouden, en spreek je droom direct in op je telefoon zodra je wakker wordt. Ik spreek mijn intentie uit en dommel langzaam in. Zou het lukken?

Dag 3: Ergens in Portugal

Vandaag staat de langste rit tot nu toe op het programma: een busreis van San Sebastián via Lissabon naar Coimbra, waar ik na ruim 14 uur reizen zal worden opgepikt.
Op het busstation in San Sebastián is het meteen even puzzelen. Pas een kwartier voor vertrek verschijnt perron 12 op het bord, maar beneden zie ik alleen de letters A, B en C. Na wat heen en weer geloop en een roltrap op en neer, wijzen een paar jongeren me op de nummers die hoog boven de letters hangen. Net vijf minuten voor vertrek stap ik de bus in. Oef!

De reis verloopt gelukkig heel voorspoedig. Met twee stoelen voor mezelf, mijn haak- en breiwerk en een goed boek vliegt de tijd voorbij.

En af en toe een stop om iets te eten. 

Als de avond valt, kom ik aan op een donker busstation in Coimbra. Mijn backpack ligt zo diep in de bagageruimte dat ik er bijna in moet kruipen. “Kan ik helpen?” klinkt het ineens achter me. Rudrigo! Samen met Leigh — die ik tot nu toe alleen van Zoom ken — staat hij me op te wachten. Na een warme begroeting stappen we met z’n drieën voorin het busje. Sophia wacht thuis op ons.
Tijdens de rit naar het huis kletsen we honderduit en vertellen we Leigh hoe Rudrigo en mijn paden elkaar ooit doorkruisten. Eenmaal aangekomen wil ik weten waar ik kan slapen. Het gastenverblijf blijkt beschikbaar te zijn. We brengen mijn spullen daar naartoe en komen daarna samen in de bovenzaal voor een warme welkomscirkel.
We delen met elkaar: “How is it to be me right here right now? What did work for me and what do I require?” Iedereen krijgt de volle ruimte en aandacht om te spreken zonder onderbroken te worden. Een prachtig, verstild moment na zo’n lange reisdag. Na de cirkel wensen we elkaar een goede nachtrust en zoeken we ons bed op.

Dag 2 – San Sebastian

Om 9:00 uur moet ik weer bij de bushalte zijn om mijn reis voort te zetten. Omdat ik vermoed dat de achterdeur van het hotel een kortere route is, vraag ik het voor de zekerheid even na bij de receptie. Zowel de receptioniste als de schoonmaakster beweren bij hoog en bij laag dat ik echt de voordeur moet nemen om bij de bushalte te komen. Hoewel ik twijfel, denk ik: “Vooruit, in het ergste geval loop ik een klein stukje om.” Met zo’n 16 bij je telt immers elke meter.
En ja hoor: eenmaal buiten kom ik precies uit op het punt waar ik via de achteruitgang ook zou zijn beland! Zie je wel. Meteen weer zo’n mooi lesje voor mezelf: als mijn intuïtie of eigen kennis iets zegt, moet ik daar gewoon op vertrouwen en niet zomaar iedereen volgen.
Toch blijft die twijfel onderweg soms hardnekkig. Ondanks dat het een kort stukje is, twijfel ik op weg naar de halte weer even of ik wel goed loop. Maar ik kom keurig op tijd aan.

Met de Flixbus reis ik van Orleans naar Bayonne, waar ik moet overstappen. Ik heb oorspronkelijk ruim anderhalf uur overstaptijd, maar door drie kwartier vertraging wordt het wachten nog langer. Gelukkig vind ik aan de kade langs de rivier een fijn picknickbankje. Met een heerlijk briesje is het daar prima toeven om even rustig te ‘breien’.
Een kwartier voordat de bus komt, loop ik naar de halte. Er staan al wat mensen te wachten, maar de bus komt maar niet. Tien minuten verstrijken, twintig… de vertraging loopt op tot bijna een half uur. Ik vraag aan twee jonge vrouwen of zij ook op de bus naar San Sebastián wachten, maar zij blijken naar Parijs te gaan. Ook een jonge man die ik vraag blijkt naar Parijs te gaan. Wéér slaat de twijfel toe. In mijn hoofd ontstaat meteen een heel scenario: Sta ik wel goed? Kom ik hier nog wel weg? Maar een snelle blik in de app bevestigt dat ik gewoon op de juiste plek sta. En inderdaad: Daar komt mijn bus rustig aanrijden.
Vanuit Bayonne rijd ik door naar San Sebastián. Door de opgelopen vertraging kom ik pas rond 21:30 uur aan en begint het al te schemeren.

Na een korte wandeling van zes minuten kom ik aan bij het hostel. Na even zoeken vind ik het sleutelkastje om mezelf via een pincode binnen te laten. Via het halletje en een bordje ‘Sleeping area’ voert nog een pincode me naar de grote slaapzaal met wel meer dan 30 bedden.
Op mijn casita (nummer 6, lekker voorin de zaal) plakt een Post-it met mijn naam: Manon. Het hokje ziet er supermooi uit, ik ben er helemaal content mee! Boven mij ligt al iemand te slapen, te zien aan de schoenen bij het trapje. Beneden bij de douches en de keuken vind ik een ruime locker voor mijn spullen.
Nadat ik mijn tas heb weggezet, ga ik nog even de stad in voor wat eten. De terrasjes zitten vol met mensen aan de wijn en tapas, maar ik voel er niet veel voor om zo laat nog uitgebreid te gaan zitten. Wel wil ik per se het beroemde strand zien — volgens velen het mooiste van Europa. Het is inderdaad prachtig, al is het misschien niet helemaal mijn ding.

Zonder eten of boodschappen (dat zie ik morgen wel weer!) wandel ik terug naar het hostel. Nu snel een douche pakken en lekker mijn bedstee in kruipen. Morgen weer een dag!

Dag 1 – Orleans, Frankrijk

Gisteravond laat om 23:30 uur ben ik op de Flixbus gestapt om aan mijn reis richting Orléans te beginnen, met een tussenstop in Parijs. Het was een pittige rit; het was erg warm in de bus en omdat we tussendoor niet echt stopten, kon je er helaas niet even uit. Op het laatst werd het zitten daardoor behoorlijk oncomfortabel. Hoewel ik af en toe wel even ben weggedommeld en soms iets langer sliep, heb ik al met al heel weinig geslapen.
k had een tussenstop op de luchthaven Parijs-Charles de Gaulle. Op het moment dat de bus daar stopte, verwachtte ik dat vrijwel iedereen zijn spullen zou pakken om uit te stappen. Maar dat deed eigenlijk niemand. Een paar mensen stapten uit om te roken, maar niemand pakte bagage om echt te vertrekken. Ik begon behoorlijk aan mezelf te twijfelen; ik kon me haast niet voorstellen dat ik de enige was die op zo’n grote stop zou uitstappen.
Ik keek mijn gegevens nog eens goed na, maar ik kon er echt niets anders van maken: dit was toch echt mijn halte. Ik vroeg het nog even aan degene die naast me zat. Die keek mee, maar wist het ook niet zeker en moest zelf verder mee. Ik besloot toen maar gewoon het zekere voor het onzekere te nemen en uit te stappen. En jawel: als enige liep ik bij de bus weg, waarna de bus weer verder reed en ik de luchthaven in wandelde.
Het voelde als een mooi leermoment: ik moet niet zomaar blind de meute achterna lopen, maar durven vertrouwen op mijn eigen plan — zelfs als ik als enige een andere weg moet inslaan.
In Parijs had ik ruim vier uur oponthoud. Daar heb ik rustig wat ontbeten en daarna in de stationshal zitten wachten tot ik mijn reis kon voortzetten naar Orléans.
Eenmaal aangekomen in Orléans heb ik ingecheckt bij het hotel waar ik een kamer had gereserveerd. Omdat ik de kathedraal wilde bekijken, ben ik daarna nog even de stad in gelopen. Het was ongeveer een half uurtje wandelen; na zo’n lange zit was dat op zich wel lekker, al was ik inmiddels ook best wel moe. De kathedraal was prachtig om even vanbinnen te bekijken. Naderhand heb ik op het plein nog op een terrasje gezeten voor een alcoholvrij biertje. Veel meer was er helaas niet te beleven: omdat het zondag is, waren de winkels gesloten en was ook een groot deel van de horeca dicht.
Aangezien ik niet veel zin meer had om uitgebreid ergens te gaan eten, ben ik teruggegaan naar het hotel. Onderweg heb ik bij een klein winkeltje wat snacktomaatjes en een couscoussalade gehaald. Samen met wat restjes die ik nog over had van de reis, was dat een prima maaltijd op de kamer. Nu ga ik lekker vroeg slapen om morgen uitgerust mijn reis te vervolgen naar Spanje, met als volgende bestemming San Sebastián!

Dag 0 – De trip begint

Vandaag gaat mijn reis beginnen. Carmen en Thalita brengen me naar de flixbus in Arnhem. De laatste knuffeks, ik stap in en het avontuur kan beginnen!
Ik zal de nacht doorreizen en net na de middag in Orleans aankomen.