Kennen jullie het verhaal van Hanna?
Ik zal het jullie vertellen, het is een oud verhaal:

Elkana heeft twee vrouwen, tegenwoordig vinden we dat niet meer kunnen, maar goed, vroeger was dat nou eenmaal blijkbaar zo in bepaalde culturen. De twee vrouwen heten Hanna en Peninna. Peninna heeft kinderen, maar Hanna niet.
Elk jaar maakt Elkana met zijn twee vrouwen en zijn kinderen een reis. Ze gaan dan naar de tempel in Silo, geen idee waar dat is en dat doet er nu even ook niet toe. Ze gaan er in ieder geval naar toe om te  bidden en – zoals ze toen deden – een dier te offeren.

Het is duidelijk, dat Elkana meer van Hanna houdt dan van Peninna.  Je kunt je wel voorstellen war er gebeurt: Peninna wordt stinkend jaloers: constant treitert ze Hanna met haar kinderloosheid.
Hanna raakt daardoor helemaal overstuur  en kan geen hap meer door haar keel krijgen.
Als dat weer eens gebeurt, wil Elkana van Hanna weten, wat er aan de hand is. Hij probeert haar te troosten: “Je hebt mij toch? Ik ben toch veel meer waard dan tien kinderen?”
Maar het helpt niet. Na het eten gaat Hanna naar de tempel en al huilend gaat ze bidden en belooft God, dat, als ze een zoon mag krijgen ze hem af zal staan om in de tempel te werken.

Eli, de priester, ziet haar bidden en spreekt haar aan. Hanna vertelt hem van haar verdriet en Eli verzekert haar, dat God haar wens zal verhoren. Hannah fleurt daar weer helemaal van op.

En ja hoor! Hannah raakt in verwachting  en krijgt een zoon. Ze noemt hem Samuel.
Het volgende jaar gaan ze weer naar Silo, maar Hanna vindt het kind nog te klein om af te staan, pas als hij van de borst af is, wil ze hem weggeven.
Elkana vindt dat prima.

Dus Hanna geeft Samuel de borst totdat het niet meer nodig is. Dan brengen ze Samuel naar de tempel.
Hanna ziet haar zoon vanaf dan nog maar 1 keer per jaar. En elk jaar neemt ze een manteltje voor hem mee.

(Dit verhaal kun je vinden in 1 Samuel 1: 23-28, 1 Samuel 2: 18-19)

Het egoïsme van de kinderwens
Ik kan er niets aan doen, maar ik vind Hanna’s wens om een kind te mogen krijgen heel egoïstisch: ze wil een kind, omdat ze gepest wordt, om evenveel “waard” te zijn als haar rivale. Mooi motief is me dat!
Het lijkt haar niet eens in eerste instantie om het moeder-zijn te gaan, maar meer om haar rivale de mond te kunnen snoeren.
Is het niet super egoïstisch van Hannah om een kind te willen, omdat ze geplaagd wordt met haar kinderloosheid?
Het lijkt eerder een soort wedstrijdje.
En moet je nagaan:  Hannah wordt vaak als de ultieme moeder neergezet en ik vraag me af: is dat wel zo? Uiteindelijk wilde ze alleen een kind om ook trots te kunnen zijn en niet meer gepest te worden en blijkbaar wilde ze het kind zelf niet eens, want ze staat het daarna ook net zo makkelijk weer af. Het gaat haar er puur om te kunnen zeggen, dat ze ook een zoon heeft.

Maar zo nadenkend over de motieven van Hanna, vroeg ik me af – en dat heb ik wel eens eerder gedaan, want ook ik had die kinderwens – wat dan normaalgesproken motieven zijn voor het moederschap.

Waarom willen wij kinderen?
Waar komt überhaupt de wens vandaan om kinderen te willen? Als je zelf kinderen hebt, denk er eens over na waarom je ze wilde, als je ze al wilde? Is het niet een soort instinct in de mens om te willen zorgen? Om een gezinnetje te kunnen zijn, om moeder of vader te kunnen zijn? Of om later niet in je ouderdom zonder kinderen te blijven, die – hoop je dan – af en toe naar je omkijken? En was dat niet vroeger vooral ook een reden om kinderen te “nemen”? Zodat er op je oude dag voor je gezorgd wordt?

Misschien ben ik wel een beetje erg nuchter, maar ik ben daarin nogal eerlijk tegen mezelf. Als ik bij mezelf naga, waarom ik nou zo graag kinderen wilde, dan kan ik dat niet eens goed beantwoorden. Ik weet alleen maar dat het een gevoel was, dat ik het gewoon heel graag wilde. Sommige mensen zeggen wel eens: wat goed van jullie dat jullie hebben geadopteerd! Alsof je een nog nobeler mens bent als je adopteert, want dan help je toch een kind uit een arm land om hier een mooie toekomst op te bouwen, maar – eerlijk – ik had  geen nobele drijfveren ofzo. Ik wilde nou eenmaal zo graag een kind. Dan maar van een ander.
En ik denk dat dat bij de meesten wel zo is.

Wat is er dan nobel aan om een moeder te willen worden? Per definitie is er dus ook niets bijzonders aan, het gaat er eerder om wat je er daarna mee doet, hoe je je moederschap invult. En hierin kunnen we zeker wat van Hannah leren.

Het fenomeen ouderschap
Op het moment dat dat kind er is (misschien en waarschijnlijk al, als het in je groeit, maar daar kan ik niet over meepraten), verandert er iets heel wezenlijks. Als je een kind krijgt verandert je leven van het ene ogenblik op het andere, want je draagt die verantwoordelijkheid en het kind gaat de eerste plaats in je leven innemen. Je moet er rekening mee houden, je leven erop inrichten, je moet zelf een flinke stap achteruit zetten. Van egoïsme geen sprake meer!

Zo ook bij Hanna. Dat ze het kind niet gelijk na de geboorte weggeeft, maar het eerst nog bij zich houdt zou aanleiding kunnen zijn om te denken, dat ze het niet af wil staan, dat ze zit te rekken. Maar dat is niet zo, want voor haar maakt dat het afscheid juist alleen maar moeilijker. Voor een baby echter is het zo belangrijk om zich langzaam los te kunnen maken van die ander, met wie je zolang één bent geweest. Om te kunnen wennen aan het idee dat je een eigen individu bent.

Hannah moest haar kind loslaten. Maar moet dat niet elke ouder? Vanaf dat het kind op de wereld is begint het proces van zich losmaken van de ouders en voor de ouders het proces om het kind te laten gaan. Stukje bij beetje. Kruipend, lopend, fietsend, auto rijdend… Met vaak een crisis in de puberteit en een spits als ze het huis uitgaan. Maar als het goed is, blijft er altijd een band. Ik heb ook wel eens horen zeggen, dat de band dan juist hechter wordt.

Het manteltje en zijn betekenis
Voor Hannah begint dit loslaten veel eerder dan voor de meeste moeders. Ze staat haar kind af voor de dienst in Gods heiligdom als Samuel nog heel klein is, maar ze blijft haar moederrol vervullen. Eén keer per jaar ziet ze haar zoon, mag ze hem opzoeken in het heiligdom. Hoe het contact precies verloopt weten we niet, het enige wat we te weten krijgen is, dat zij elk jaar een manteltje voor hem maakt.
Ik vroeg mij af waarom dit manteltje zo specifiek genoemd wordt. Het moet een hele speciale betekenis hebben!

Stel je voor je bent Hanna!

Eén keer paar zie je je geliefde zoon. Zou je niet het hele jaar daar mee bezig zijn? Je bent een moeder, dus je wilt zorgen, maar het enige wat je kunt doen is dat ene kledingstuk voor hem maken. Hoeveel tijd, energie en liefde zou je daar wel niet in steken! Het is het enige wat je voor hem kunt doen! Het manteltje moet zó mooi zijn en vooral ook fijn zitten! En je strijkt de bezigheid over het hele jaar uit, al toelevend naar dat moment dat je  hem weer in je armen sluiten kunt.

Maar er doet zich een heel groot probleem voor:

HOE KUN JE OOIT WETEN HOE GROOT HET MANTELTJE MOET ZIJN???

Want: Hoeveel zou hij in dat jaar gegroeid zijn? Geen idee! Skype e.d. bestond niet in die tijd.

En het is toch echt wel belangrijk dat het comfortabel zit, want je wilt toch dat hij het draagt en zich er goed in voelt. Het mag dus echt niet te klein zijn. Maar te groot is ook vervelend, als het zo om je lichaam heen slobbert en de mouwen een halve meter te lang zijn. Het moet zó gemaakt zijn, dat het lekker zit, maar dat hij er ook nog in kan groeien.

Het manteltje: zinnebeeld van moederlijke liefde en bezorgdheid
We zien hier wat voorbeeldig ouderschap inhoudt: het manteltje kunnen we als zinnebeeld zien voor de warmte en geborgenheid,  die je als ouder geeft, maar wel passend, het moet warm zijn, op het kind aangepast, maar tegelijkertijd ook groot genoeg, zodat het kind kan groeien. En daarmee bedoel ik in dit geval niet lichamelijk groeien, maar in geestelijk opzicht.

Het manteltje, als het kader dat je je kinderen meegeeft, de waarden en normen, waarbinnen jij zou willen zien dat zij zich bewegen, zonder dat het hun ontwikkeling belemmert. De ouder als liefdevolle begeleider en hulp om het kind zijn eigen identiteit te laten vinden. En dat is een hele opgave!

Het aantrekken van Gods leefregels
Hierin zie ik ook hoe God met ons omgaat: Als een liefdevolle ouder, die ons een kader geeft, waarbinnen Hij graag wil dat wij ons bewegen, omdat Hij weet, dat het dan goed met ons gaat, dat we ons dan goed en gelukkig voelen en waarbinnen we ook de vrijheid hebben om mens te zijn en onze eigen wegen te gaan. De mantel als Gods liefde en geborgenheid, waarin wij ons mogen hullen, maar die niet benauwend of beknellend is, maar de ruimte geeft om onze eigen persoonlijke groei te mogen doormaken.

In principe heeft God na de “zondeval” de navelstreng doorgeknipt en ons losgelaten. De mens ging kruipend, lopend, fietsend, auto rijdend verder. We werden vrij om onze eigen weg te kiezen, maar hij gaf ons een mantel mee : de 10 geboden, de leefregels, die wij aan mogen trekken. Zij zijn het kader waarbinnen wij ons mogen bewegen en die Jezus samenvatte in die ene zin: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand en heb uw naaste lief als uzelf.’
Als ik zie hoe ik in de loop van de tijd anders met die leefregels ben gaan leven en als ik zie hoeveel vrijheid er is in hoe je ze naleeft en hoe je ze interpreteert, dan zie ik daarin ook heel veel ruimte. Niet beknellend dus, maar wel een duidelijk kader gevend, waarbinnen God wil dat je je veilig voelt, waarbinnen iedereen in  de maatschappij zich veilig kan voelen. Want als iedereen die mantel zou aantrekken, die leefregels zou houden, zouden we Gods koninkrijk op aarde met elkaar kunnen realiseren.

Die vrijheid, die God ons geeft, zo zouden wij ook met onze medemens om moeten gaan, dat we ze op Gods liefde wijzen, maar ze niet allerlei door mensen bedachte regels en dogma’s opleggen, waardoor ze zich benauwd gaan voelen. Dat doet God toch ook niet? Waarom zouden wij het dan doen?

En als we van God getuigen, moet dat altijd op een positieve manier zijn, met liefde en met de ruimte en vrijheid voor iedereen om een eigen weg daarin te ontdekken en te volgen!